1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
Durak 5 / 6 · Yaklaşık 400 yıl önce – 20. yüzyıl

Hesap makineleri, algoritmalar ve programlama

Uzun hesapları dişlilere, sonra da talimat listelerine bıraktık.

1. sayıyı al2. 2 ile çarp3. 3 ekle4. sonucu yaz
Temsilî çizim: dişliler, delikli kart ve adım adım talimatlar.

Hesaplar uzadıkça insanlar yardımcı aradı. 1642'de genç Blaise Pascal, vergi hesaplarıyla uğraşan babasına yardım etmek için dişlilerle toplama ve çıkarma yapabilen bir makine tasarladı. Ondan önce ve sonra başka mucitler de benzer makineler yaptı.

19. yüzyılda Charles Babbage, delikli kartlarla talimat verilebilecek bir “Analitik Makine” tasarladı; makine hiçbir zaman tamamlanamadı. Ada Lovelace 1843'te bu makine üzerine yazdığı notlarda, makinenin Bernoulli sayılarını nasıl hesaplayabileceğini adım adım gösteren bir tablo yayımladı.

Bir işi adım adım, belirsizliğe yer bırakmadan tarif eden talimat listesine algoritma denir. (Kelimenin el-Harezmî'nin adından geldiğini hatırla!) Bilgisayar programı, bir makinenin çok hızlı izleyebileceği bir algoritmadır.

Kaynaklarla biliyoruz

  • Pascal'ın hesap makinesi (Pascaline) 1640'larda geliştirildi; birkaç örneği müzelerde korunuyor.
  • Babbage'ın Analitik Makinesi tasarım olarak kaldı, tamamlanmadı.
  • Lovelace'ın 1843 tarihli notlarının sonuncusu (Not G) Bernoulli sayılarını hesaplayan bir işlem tablosu içerir.

? Tartışmalı ya da belirsiz

  • Lovelace'ın tablosu sıkça “ilk bilgisayar programı” olarak anılır; ancak Babbage'ın daha önce yazdığı küçük programlar olduğu ve katkıların paylaşımı tarihçiler arasında tartışılır.
  • Pascal ilk mekanik hesap makinesini yapan kişi değildir; Wilhelm Schickard'ın 1620'lerde bir “hesap saati” tasarladığı bilinir.

Kıvrım soruyor

Algoritma: “Bir sayı al. 2 ile çarp. Sonuca 3 ekle. Sonucu yaz.” Bu algoritmaya 5 verirsen ne yazar?

Derine in
Gerekçeler, ayrıntılar ve dikkat edilmesi gerekenler

Talimatlar neden bu kadar açık olmalı? İnsanlar eksik bir tarifi tahminle tamamlayabilir; makineler ise tam olarak ne söylendiyse onu yapar. Bu yüzden algoritma yazmak, düşüncelerini çok net ifade etmeyi öğretir.

Bölünebilme bir algoritmadır. “Rakamlarını topla; toplam 3'ün katıysa sayı 3'e tam bölünür” kuralı, uzun bölme yapmadan karar veren kısa bir algoritmadır. Matematik Pilotu'nda bu kuralın neden çalıştığını da göreceksin.

Öğretmen için sınıf etkinliği: İnsan robot
20 dakika
Süre: 20 dakikaMalzeme: Kareli kâğıt, kalem; tahtada basit bir şekil (ör. merdiven veya ev)

Amaç: Algoritmanın açık, sıralı ve belirsizlikten uzak olması gerektiğini deneyimlemek.

  1. Bir öğrenci “programcı”, diğeri “robot” olsun. Robot şekli görmesin.
  2. Programcı yalnızca şu komutları kullanabilir: “1 kare ileri çiz”, “sağa dön”, “sola dön”, “kalemi kaldır”, “kalemi indir”.
  3. Robot komutları harfiyen uygular; tahmin yürütmez.
  4. Sonuçları karşılaştırın: Hangi komutlar yanlış anlaşıldı? Talimatı nasıl düzeltirdiniz? Bu “hata ayıklama” işidir.

Bağlantılı içerikler

Görünüm tercihleri

Tema
Vurgu rengi
Hareket efektleri

Bu tercihler yalnızca kullandığın bu tarayıcıda saklanır. Başka bir cihazda veya tarayıcıda varsayılan görünüm açılır.