Sayılar icat mı, keşif mi?
Hiç insan olmasaydı, 3 sayısı yine de var olur muydu?
Önce biraz düşün. Tahminini seç ya da aklından söyle; sonra cevaba bakarız. Emin olmak zorunda değilsin!
Tahminin ne?
Kısa cevap: Bu sorunun herkesin kabul ettiği tek bir cevabı yok! Filozoflar ve matematikçiler yüzyıllardır tartışıyor. Senin cevabın da bir görüş; önemli olan gerekçeni söyleyebilmek.
Derine in
Açıklamalar, gerekçeler ve kaynaklar
Sayılar icat mı, keşif mi?
“Keşif” diyenler
Bazı düşünürlere göre sayılar ve geometrik şekiller insanlardan bağımsız olarak vardır. Bu görüşe, Antik Yunan filozofu Platon'un adına atfen matematikte Platonculuk denir. Onlara göre 7'nin asal olması, biz fark etmeden önce de doğruydu; biz yalnızca bunu keşfettik. Uzaktaki bir gezegende yaşayan zeki canlılar da asal sayıları bulurdu.
“İcat” diyenler
Başka düşünürlere göre matematik, insanların kurduğu bir dil ve kurallar sistemidir. Satranç kurallarını nasıl biz koyduysak, sayıların kurallarını da biz koyduk. Örneğin 10 tabanını seçmemiz büyük olasılıkla on parmağımızla ilgilidir; Babilliler 60'ı seçti.
Belki ikisi birden?
Pek çok kişi ara bir görüşü savunur: Gösterimleri (rakamlar, + işareti, 10 tabanı) biz icat ettik; ama bu gösterimlerle ifade ettiğimiz ilişkiler (örneğin asal sayıların sonsuz olması) bizim keyfimize bağlı değildir. Hangi tabanda yazarsan yaz, 7 yine asaldır.
Sen ne düşünüyorsun?
Bir gerekçe kurmayı dene: “Bence ... çünkü ...” Matematikte de felsefede de güçlü bir fikir, iyi bir gerekçeyle gelir.