Trafik ışığı modeli
Bir kavşakta iki yol var ve her döngüde toplam 18 saniye yeşil ışık paylaştırılıyor. Süreyi nasıl bölersen bekleyen araçlar en az olur?
Bu basitleştirilmiş bir eğitim modelidir. Gerçek trafik mühendisliği çok daha fazla etkeni hesaba katar. Modelin varsayımları sayfanın altında yazıyor.
Grafik: Her döngünün sonunda yollarda bekleyen araç sayısı (yeşil: A, mavi: B).
Modelin varsayımları
Model neyi basitleştiriyor?
- Her döngüde toplam 18 saniye yeşil ışık vardır; sarı ışık ve iki yolun da kırmızı olduğu süreler yok sayılır.
- Yeşil ışıkta kavşaktan her 2 saniyede 1 araç geçer. Yani 10 saniyelik yeşilde 5 araç geçer. (Tek sayıda saniyede artan yarım saniye kullanılmaz: 9 saniyede 4 araç geçer.)
- Her döngüde her yola hep aynı sayıda araç gelir. Gerçekte araçlar düzensiz gelir.
- Sürücüler hep aynı davranır; kaza, yaya, bisiklet, hava durumu yoktur.
- İlk döngünün başında yollarda bekleyen araç yoktur.
Derine in
Denge nasıl bulunur?
Bir yolda kuyruğun büyümemesi için o yoldan bir döngüde geçebilen araç sayısı, gelen araç sayısından az olmamalı. A yoluna her döngüde 6 araç geliyorsa en az 6 × 2 = 12 saniye yeşil gerekir. B yoluna 3 araç geliyorsa en az 3 × 2 = 6 saniye gerekir.
12 + 6 = 18: Toplam süre tam yetiyor! Bu durumda tek dengeli paylaşım A'ya 12, B'ye 6 saniyedir. Bir saniye bile kaydırırsan bir yolda araçlar her döngüde birikir.
Peki A'ya 7, B'ye 4 araç gelirse? 7 × 2 + 4 × 2 = 22 saniye gerekir ama yalnızca 18 saniye var. O zaman hiçbir paylaşım kuyrukların büyümesini engelleyemez; mühendisler döngü süresini uzatmayı, yeni şerit açmayı ya da toplu taşımayı düşünür. Modeli değiştirip dene!