Matematik nedir?

Tanıtım filminin tam anlatım metni. Filmi izlemeden de okuyabilir, sınıfta yüksek sesle okuyabilirsiniz.

Süre: 3:26 · Anlatıcı: Kıvrım (origami baykuş) · Seslendirme: macOS Türkçe sentez sesi “Yelda”

Bir soru

  1. Merhaba! Ben Kıvrım, kâğıttan katlanmış meraklı bir baykuşum.
  2. Sana basit görünen bir soru soracağım: Matematik nedir?

Her gün matematik

  1. Saate bakarken, para üstünü hesaplarken, bir tarifi ayarlarken matematiği kullanıyoruz.
  2. Onu her gün kullanıyoruz. Peki, gerçekten ne olduğunu biliyor muyuz?
  3. Gel, birlikte arayalım. Önce çok eskilere gidelim.

Saymak

  1. Binlerce yıl önce insanlar kemiklerin üzerine çentikler kazıdı.
  2. Bazı araştırmacılar bunların saymak için yapıldığını düşünüyor; ama bu bir yorum, kesin bilmiyoruz.
  3. Ama fikir çok güçlü: Her koyun için bir çizgi. Böylece hiçbiri kaybolmaz.

Ölçmek

  1. İnsanlar tarla ekip şehirler kurdukça yeni sorular doğdu.
  2. Bu tarla ne kadar büyük? Herkese yetecek kadar tahıl var mı?
  3. Mezopotamya'da kil tabletlere, Mısır'da papirüslere hesaplar yazıldı. Ölçmek, saymanın bir adım ötesiydi.

Neden doğru?

  1. Sonra biri şunu sordu: Bu neden hep doğru?
  2. Bir dikdörtgeni köşegeninden kesersen, iki eş üçgen elde edersin. Demek ki bu dik üçgenin alanı, dikdörtgenin yarısıdır.
  3. Eski Yunan'da Öklid, böyle gerekçeleri adım adım dizdi. Matematik artık yalnızca hesap değil, bir nedeni göstermekti.

Bilinmeyen

  1. Bazen bir sayıyı bilmeyiz ama ipuçlarımız vardır.
  2. Kutuya üç eklersem sekiz oluyor. Kutuda ne var? Teraziyi dengede tutarak buluruz: beş.
  3. Dokuzuncu yüzyılda Bağdat'ta Harezmî, bu tür problemlerin çözüm yollarını bir kitapta topladı. Cebir kelimesi bu kitabın adından gelir.

Makineler

  1. Hesaplar uzadıkça insanlar yardımcı aradı. Dişlilerle toplama yapan makineler yapıldı.
  2. Bir işi adım adım tarif eden talimatlara algoritma diyoruz. Bu kelime de Harezmî'nin adından gelir.
  3. Bugün bilgisayar programları, çok hızlı izlenen algoritmalardır.

Pikseller

  1. Telefonundaki bir fotoğrafa çok yaklaştığını düşün. Küçük karelere, yani piksellere ayrılır.
  2. Her piksel aslında birkaç sayıdır. Fotoğraf, bir sayı tablosudur.

Trafik

  1. Kavşaktaki ışıklar ne kadar süre yeşil kalmalı?
  2. Bir yola fazla süre verirsen, diğer yolda araçlar birikir. Bunu basitleştirilmiş modellerle inceler, dengeli bir paylaşım ararız.

Dijital imza

  1. İnternette bir mesajın gerçekten kimden geldiğini nasıl anlarız?
  2. Dijital imza, yalnızca sahibinin üretebildiği ama herkesin kontrol edebildiği bir sayı gibidir.
  3. Küçük bir örnek: Gizli anahtarla dört sayısı on altıya dönüşür. Açık anahtarla herkes on altıyı yeniden dörde çevirip imzayı doğrular.
  4. Gerçekte bunun için yüzlerce basamaklı sayılar kullanılır.

Dene, çiz, sor

  1. Peki matematik nedir? Belki de şudur: Merak edip soru sormak, denemek, çizmek ve neden işe yaradığını göstermek.
  2. Yanlış yapmaktan korkma. Her yanlış, doğru yolu gösteren bir ipucudur.
  3. Bir kâğıt al, çiz, dene. Ben de yanında olacağım.

Yolculuk başlıyor

  1. Matematik Atlası'na hoş geldin. Yolculuk şimdi başlıyor!

Öğretmen notu: Filmdeki dijital imza örneği bilinçli olarak çok küçük sayılarla verilmiştir (gizli anahtar 7, açık anahtar 3, ortak sayı 33: 47 sayısının 33 ile bölümünden kalan 16; 163 sayısının 33 ile bölümünden kalan 4). Gerçek sistemler yüzlerce basamaklı sayılar kullanır. Ayrıntı için “Günümüzde” durağına bakın.

Görünüm tercihleri

Tema
Vurgu rengi
Hareket efektleri

Bu tercihler yalnızca kullandığın bu tarayıcıda saklanır. Başka bir cihazda veya tarayıcıda varsayılan görünüm açılır.